Aug 1, 2013

Định vị phố





 Mười một tuổi, từ Mương Điều ra nhà ngoại trọ học, bà má dặn đò ghé bến kinh Mười Sáu, cứ nhắm cái cây lớn nhất đi thẳng tới là tìm được nhà, khỏi sợ lạc mà người lớn chẳng phải mất công đón đưa. Suốt con đường dọc mé sông chỉ có mỗi một cây còng cao hơn những nóc nhà lụp xụp của dân tản cư hồi chiến. Cây đã dẫn dắt đứa trẻ nhà quê đi đúng đường mà nó phải đi.

Và thằng nhỏ đó giờ qua tuổi năm mươi, cây còng vẫn còn de cành trên con đường cũ. Gốc bằng ba người ôm, nhưng ngọn thì trẻ măng, bởi ngọn chỉ là một cành được nuôi giữ lại. Cây bao nhiêu tuổi, bao mất mát mà vẫn trẻ, mỗi năm mỗi hoa. Thằng nhỏ tuổi năm mươi nói hú hồn, nhờ con đường không còn chỗ để cơi nới nên cây mới còn.



Phố thưa màu xanh, nhưng chắc là không ai không có kỷ niệm với cây cỏ, ít nhiều. Cây bàng trước nhà thằng nhỏ đã đứng tè hồi chưa biết mắc cỡ. Gốc điệp trong sân trường ra hoa suốt mấy mùa thi. Cây me cuối đường đã từng trèo hái té suýt gãy tay. Cội gòn đầu hẻm những trưa đứng chơi vơ vẩn chờ ông bán kem đẩy xe qua. Cây sữa ở công viên bị thời tiết đỏng đảnh phương nam tác động, một năm mấy đợt thơm gắt gỏng bám gót giày thể thao. Hay một bữa ngồi chờ bồ dưới tàng trứng cá, bị chim ỉa lên vai. Kỷ niệm mà, đẹp xấu gì cũng nhớ.

Quán bún Cây Còng nức tiếng bán khuya và bán rẻ, mấy chục năm không bảng hiệu, người ta vẫn nườm nượp tìm tới, bảng hiệu của nó chính là cây còng quỳ. Ngay cả khi cây bị bật gốc sau một trận bão hiếm hoi tràn vào thành phố, những người đã từng ăn bún ở đó vẫn da diết nhắc quán cây còng mỗi khi luận quanh đề tài ăn vặt. Hiện lên trong trí tưởng một thân cây lùi sùi rêu xám ngiêng mình che chái quán, hai ngọn đèn đỏ tù mù, và khói nghi ngút bốc lên trên nồi nước lèo. Hồn cốt cây bằng cách nào đó đã tìm được một chốn nương náu, ngay khi thể xác đã thành củi, thành khói. May mắn, khuất bóng rồi những cái cây vẫn còn bàng bạc trên đời thêm chục, hai chục năm nữa, nhờ vào ký ức của con người.


Một đứa bạn tiểu học vẫn thường ăn trưa dưới tàng cây si nằm góc sân chùa Phật Mẫu. Xúm xít chỗ đó còn có vài gia đình lao động nghèo khác họp mặt buổi trưa. Xôi đùm cơm nắm mang theo, ba bạn mua ve chai, mẹ gánh trái cây, thêm đứa em gái bạn chừng bảy tuổi. Tiếng cười của họ hay làm bâng khuâng khách qua đường. Hồi đó đứng nhìn bạn tỉ mẩn chải tóc cho em, những đốm nắng đổ lên tóc xanh trẻ, cứ nghĩ sau này sẽ cưới bạn làm chồng.

Ngoài quán nhậu, tiệm cà phê…may nhờ có cây người ta dễ dàng chỉ trỏ một chỗ bất kỳ. “Tới ngã tư quẹo phải chạy hoài chừng nào đụng chòm me tây là tới”, hay “cứ men theo mé sông chừng nào nghe cây kêu gió là nhà tôi, khúc đó có mấy cây dương lâu đời lắm rồi”, hay “nhà cô Bảy Chà hốt thuốc nam ở ngay chỗ có hai cây si dính lẹo(*)”. Một người Việt ở  Mỹ lên mạng coi bản đồ số đã nhìn thấy ngôi nhà của mình, nơi có bà mẹ cùng đứa em gái đang nấu cơm. Không dễ nhận ra một ngôi nhà trong dãy phố đối diện nhà trẻ Mặt Trời, nhưng cái chấm xanh lờ mờ kia đúng là cây mít nhà mình. Mẹ vẫn thường ra đó ngồi những trưa nắng gắt, tay phe phẩy quạt giấy, chung quanh dái mít rụng đầy.

Và bông giấy nữa, anh không nhìn thấy bông giấy, nhưng ký ức biết nó đã lợp đỏ cánh cỗng vào nhà, thứ cây chịu nắng chịu mưa rất giỏi, sống dai. May còn có cây, đời còn có phút giây dịu lại, nỗi nhớ còn có đôi cánh chấp chới bay.  

(bài và ảnh trên Nhà đẹp)

9 comments:

  1. "Người vá trời lấp bể,
    Kẻ đắp lũy xây thành.
    Ta chỉ là chiếc lá,
    Việc của mình là xanh"
    (Đọc tản văn của Tư làm mình nhớ đến bốn câu thơ trong một bài báo từ thời học trò)

    ReplyDelete
  2. Thích tấm hình đầu tiên quá, chị ơi !

    ReplyDelete
  3. Thương quá giọng văn cô Tư.

    ReplyDelete
  4. May còn có cây...hương hồn Phạm Duy bảng lảng đâu đây ? "...may mà có em đời còn dễ thương...còn một chút gì để nhớ để quên.." Sao Tư không đặt tên bài là "Định vị nỗi nhớ" Tư hén, nghe nó nhiều cảm xúc hơn. Bài này đọc nghe ngòn ngọt trên đầu lưỡi cô Tư ơi!

    ReplyDelete
  5. thiếu nữ miền đông8/03/2013

    hy vọng bài này làm động lòng... mấy kẻ đang "chỉ đạo" hạ độc cây, cưa rễ cây... Mà mấy kẻ đó chắc...ít đọc (?!) Lão Thụ trong khuôn viên Nhà Chú Hỏa đang trăn trối đó Tư...

    ReplyDelete
  6. Đọc truyện của Tư lúc nào cũng thấy man mắc nỗi nhớ hết! Nhớ nhà, nhớ người, nhớ nhiều quá! :(

    ReplyDelete
  7. Anonymous9/25/2013

    Cô Tư cho hỏi Mương điều mà cô nói đó có phải ớ xã Tân khánh Trung H lấp vò T Đồng Tháp kg cô?

    ReplyDelete